Aanvangsvermogen

Voor de oprichting van een BV geldt geen wettelijk minimumkapitaal.

De oprichters moeten er wel voor zorgen dat de vennootschap bij haar oprichting over een toereikend aanvangsvermogen beschikt, rekening houdend met de voorgenomen activiteiten en de overige financieringsbronnen.

Naast eigen middelen kunnen bij deze beoordeling ook externe financieringen, zoals bankleningen of aandeelhoudersleningen, in aanmerking worden genomen. De financiering van de vennootschap mag echter niet uitsluitend uit vreemd vermogen bestaan.

Tenzij de oprichtingsakte anders bepaalt, worden de inbrengen volledig gestort bij de oprichting. De oprichters kunnen echter bepalen dat een inbreng slechts gedeeltelijk of nog niet wordt volgestort. In dat geval is geen bankattest vereist en hoeft vóór de oprichting geen geblokkeerde rekening te worden geopend.

Het niet-volgestorte gedeelte wordt geboekt als niet-opgevraagde inbreng en kan later door de vennootschap worden opgevraagd.

Aandelen

Een BV moet minstens één aandeel uitgeven en minstens één aandeel moet stemrecht hebben. Een aandeel kan slechts worden uitgegeven in ruil voor een inbreng.

Tenzij de statuten anders bepalen, is aan elk aandeel één stem verbonden en geeft elk aandeel recht op een gelijk aandeel in de winst.

De statuten kunnen hiervan afwijken. Zo kan een BV onder meer aandelen uitgeven met:
- meervoudig stemrecht;
- geen stemrecht;
- preferente of afwijkende winstrechten;
- stemrecht dat slechts onder bepaalde voorwaarden kan worden uitgeoefend.

Hierdoor kunnen stemrechten en winstrechten losgekoppeld worden van de omvang van de inbreng. Dit maakt het bijvoorbeeld mogelijk dat een aandeelhouder met een beperkte financiële inbreng toch meer zeggenschap behoudt.

Voorbeeld

Een BV wordt opgericht met een totale inbreng van €10.000 door twee aandeelhouders.

Aandeelhouder A is de bezieler van de onderneming, maar beschikt over minder financiële middelen. Hij brengt €2.500 in en ontvangt 25 aandelen met drievoudig stemrecht, goed voor 75 stemmen.

Aandeelhouder B brengt €7.500 in en ontvangt 75 aandelen met één stem per aandeel, eveneens goed voor 75 stemmen.

Zo kunnen beide aandeelhouders ondanks hun verschillende financiële inbreng over een gelijk aantal stemmen beschikken.

Overdracht van aandelen

De overdraagbaarheid van aandelen kan in de statuten ruim worden geregeld. Aandelen kunnen bijvoorbeeld volledig vrij overdraagbaar worden gemaakt of juist aan specifieke goedkeuringsvoorwaarden worden onderworpen.

Indien de statuten geen afwijkende regeling bevatten, is een overdracht of overgang van aandelen in principe onderworpen aan de instemming van minstens de helft van de aandeelhouders die samen minstens drie vierde van de aandelen bezitten, na aftrek van de aandelen waarvan de overdracht wordt voorgesteld.

Deze instemming is niet vereist bij overdracht of overgang aan een andere aandeelhouder, de echtgenoot van de overdrager of bloedverwanten in rechte lijn, zoals ouders, grootouders, kinderen of kleinkinderen.

Niet-volgestorte aandelen

Wanneer aandelen nog niet volledig zijn volgestort, blijft het niet-volgestorte bedrag verschuldigd aan de vennootschap.

Bij de jaarrekening wordt informatie opgenomen over de nog niet-volgestorte aandelen en de bedragen die nog verschuldigd zijn.

Andere effecten

Een BV kan naast aandelen ook andere effecten uitgeven, zoals winstbewijzen, inschrijvingsrechten en converteerbare obligaties.

Aandelen van een BV zijn in principe aandelen op naam. Alleen beursgenoteerde vennootschappen kunnen gedematerialiseerde aandelen uitgeven, en dit uitsluitend wanneer de statuten daarin uitdrukkelijk voorzien.

Oprichters en aandeelhouders

Een BV kan door één persoon worden opgericht. Deze oprichter kan zowel een natuurlijke persoon als een rechtspersoon zijn. 

Oprichtersaansprakelijkheid

Oprichters van een BV dragen een bijzondere verantwoordelijkheid bij de opstart van de vennootschap.

Wanneer de vennootschap binnen de drie jaar na haar oprichting failliet gaat, kunnen de oprichters geheel of gedeeltelijk persoonlijk aansprakelijk worden gesteld indien blijkt dat het aanvangsvermogen bij de oprichting kennelijk ontoereikend was voor de normale uitoefening van de geplande activiteiten gedurende minstens twee jaar.

Een realistisch en goed onderbouwd financieel plan is daarom van groot belang om het gekozen aanvangsvermogen te verantwoorden.

Oprichters en gewone inschrijvers

Wanneer in de oprichtingsakte één of meerdere aandeelhouders, die samen minstens één derde van de aandelen bezitten, uitdrukkelijk als oprichters worden aangeduid, verkrijgen zij de hoedanigheid van oprichter en dragen zij de daarbij horende verantwoordelijkheden.

De overige partijen die aan de oprichting deelnemen maar zich beperken tot een inschrijving op aandelen tegen een inbreng in geld en daarbij geen rechtstreeks of onrechtstreeks bijzonder voordeel ontvangen, worden beschouwd als gewone inschrijvers.

Op gewone inschrijvers rust geen oprichtersaansprakelijkheid.

Bestuur

Een BV wordt bestuurd door één of meerdere bestuurders, die al dan niet een collegiaal bestuursorgaan vormen. Bestuurders kunnen zowel natuurlijke personen als rechtspersonen zijn. Het bestuursmandaat zelf kan niet in loondienst worden uitgeoefend.

Bestuurders kunnen statutair of niet-statutair worden benoemd:

- Een statutair benoemde bestuurder is in principe slechts afzetbaar via een statutenwijziging, behoudens ontslag om gegronde redenen of indien de statuten een andere regeling voorzien.
- Een niet-statutair benoemde bestuurder kan, tenzij de statuten anders bepalen, te allen tijde en zonder opgave van reden door de algemene vergadering worden ontslagen, met onmiddellijke ingang.

Wanneer een rechtspersoon wordt benoemd tot bestuurder, moet deze een natuurlijke persoon aanduiden als vaste vertegenwoordiger.

De vaste vertegenwoordiger oefent het bestuursmandaat uit in naam en voor rekening van de rechtspersoon-bestuurder en is samen met deze rechtspersoon hoofdelijk aansprakelijk alsof hij het mandaat in eigen naam en voor eigen rekening zou hebben uitgeoefend.

De rechtspersoon-bestuurder kan zijn vaste vertegenwoordiger slechts beëindigen wanneer tegelijkertijd een opvolger wordt aangeduid.

Elke bestuurder kan ontslag nemen door eenvoudige kennisgeving aan het bestuursorgaan. Daarbij dient hij erover te waken dat zijn ontslag de continuïteit van het bestuur van de vennootschap niet in het gedrang brengt. 

Bevoegdheden en vertegenwoordiging

Elke bestuurder kan alle handelingen stellen die nodig of dienstig zijn voor de verwezenlijking van het voorwerp van de vennootschap, met uitzondering van de bevoegdheden die de wet uitdrukkelijk aan de algemene vergadering voorbehoudt.

De statuten kunnen de bevoegdheden van de bestuurders onderling beperken. Dergelijke interne bevoegdheidsbeperkingen zijn echter niet tegenstelbaar aan derden.

Wat de vertegenwoordiging van de vennootschap betreft, kunnen de statuten bepalen dat één of meerdere bestuurders de vennootschap alleen of gezamenlijk vertegenwoordigen. Deze vertegenwoordigingsregeling is tegenstelbaar aan derden wanneer zij correct werd bekendgemaakt.

Beperkingen aan die vertegenwoordigingsbevoegdheid, zoals maximumbedragen of interne goedkeuringsvoorwaarden, zijn daarentegen niet tegenstelbaar aan derden, zelfs wanneer zij werden gepubliceerd.

Het bestuursorgaan kan daarnaast het dagelijks bestuur van de vennootschap en de vertegenwoordiging voor handelingen die daaronder vallen, toevertrouwen aan één of meerdere personen. Zij kunnen individueel, gezamenlijk of als college optreden.

Algemene vergadering

Jaarlijks moet minstens één algemene vergadering worden gehouden. De aandeelhouders hebben het recht om aan deze vergadering deel te nemen. Ook de leden van het bestuursorgaan wonen de algemene vergadering bij.

De algemene vergadering beschikt onder meer over de volgende wettelijke bevoegdheden:
- benoeming en ontslag van bestuurders en commissarissen;
- vaststelling van de voorwaarden waaronder het mandaat van een bestuurder wordt toegekend, uitgeoefend en beëindigd;
- verlening van kwijting aan de bestuurders en, in voorkomend geval, de commissaris;
- goedkeuring van de jaarrekening;
- bestemming van het resultaat;
- wijziging van de statuten;
- behandeling van onderwerpen die worden voorgesteld door aandeelhouders die minstens één tiende van de uitgegeven aandelen vertegenwoordigen.

Werking van de algemene vergadering

Op elke algemene vergadering wordt een aanwezigheidslijst opgesteld. Tenzij de statuten anders bepalen, kunnen aandeelhouders zich laten vertegenwoordigen door een lasthebber, die geen aandeelhouder hoeft te zijn.

Behoudens andersluidende statutaire bepalingen worden beslissingen genomen bij gewone meerderheid van de uitgebrachte stemmen.

Voor een statutenwijziging moet minstens de helft van de uitgegeven aandelen vertegenwoordigd zijn en is een meerderheid van minstens drie vierde van de uitgebrachte stemmen vereist.

Voor een wijziging van het voorwerp of de doelstellingen van de vennootschap is een meerderheid van minstens vier vijfde van de uitgebrachte stemmen vereist.

De statuten kunnen bepalen dat aandeelhouders op afstand deelnemen aan de algemene vergadering via een elektronisch communicatiemiddel dat door de vennootschap ter beschikking wordt gesteld. Ook de leden van het bestuursorgaan en, in voorkomend geval, de commissaris kunnen op die manier deelnemen, voor zover zij hun taken behoorlijk kunnen uitoefenen.

Aandeelhouders kunnen bovendien unaniem en schriftelijk alle beslissingen nemen die tot de bevoegdheid van de algemene vergadering behoren, met uitzondering van beslissingen die bij authentieke akte moeten worden vastgesteld.

Vennootschapsbelasting

Een BV is onderworpen aan de Belgische vennootschapsbelasting.

Het gewone tarief bedraagt 25%.

Kleine vennootschappen kunnen genieten van een verlaagd tarief van 20% op de eerste €100.000 belastbare winst.

Om van dit verlaagde tarief te kunnen genieten, moet aan minstens één bedrijfsleider in principe een brutobezoldiging van minimaal €45.000 worden toegekend. Indien de belastbare winst lager is dan €45.000, volstaat een bezoldiging die minstens gelijk is aan die belastbare winst.

De bezoldigingsvoorwaarde geldt niet voor kleine vennootschappen gedurende hun eerste vier boekjaren vanaf de oprichting.

Financieel plan

De oprichters van een BV moeten vóór de oprichting een financieel plan overhandigen aan de instrumenterende notaris. In dit plan wordt het gekozen aanvangsvermogen verantwoord in functie van de voorgenomen activiteiten van de vennootschap, voor een periode van minstens twee jaar.

Het financieel plan wordt door de notaris bewaard en is niet openbaar. Derden hebben er dus geen inzage in.

Inhoud van het financieel plan

Het financieel plan moet een duidelijk en onderbouwd beeld geven van de geplande activiteiten en de financiering van de vennootschap.

Het bevat onder meer:
- een overzicht van de financieringsbronnen bij de oprichting;
- eventuele zekerheden of waarborgen die worden verstrekt;
- een openingsbalans;
- geprojecteerde balansen en resultatenrekeningen na twaalf en vierentwintig maanden, of volgens een andere geschikte periodiciteit;
- een begroting van de verwachte inkomsten en uitgaven voor minstens twee jaar;
- een toelichting bij de gehanteerde hypothesen voor de raming van de omzet en de verwachte rendabiliteit.

Hoewel u het financieel plan zelf kunt opstellen, is het in de praktijk vaak aangewezen om u hierbij te laten begeleiden.

Coventis kan u ondersteunen bij de opmaak van een onderbouwd financieel plan, zodat het gekozen aanvangsvermogen correct wordt verantwoord.

Waarom is het financieel plan belangrijk?

Het financieel plan heeft niet alleen een economische, maar ook een belangrijke juridische functie.

Wanneer de BV binnen drie jaar na haar oprichting failliet gaat, kunnen de oprichters geheel of gedeeltelijk persoonlijk aansprakelijk worden gesteld indien blijkt dat het aanvangsvermogen bij de oprichting kennelijk ontoereikend was voor de normale uitoefening van de voorgenomen activiteiten gedurende minstens twee jaar.

Een realistisch en goed onderbouwd financieel plan is daarom belangrijk om het gekozen aanvangsvermogen te verantwoorden en het risico op oprichtersaansprakelijkheid te beperken.

Sociale verzekeringsplicht

Aansluitingsplicht van de vennootschap

Een BV die onderworpen is aan de Belgische vennootschapsbelasting moet zich aansluiten bij een Belgisch sociaal verzekeringsfonds en is in principe een jaarlijkse vennootschapsbijdrage verschuldigd.

Een startende BV kan gedurende de eerste drie jaren vanaf haar oprichting vrijstelling krijgen van deze vennootschapsbijdrage wanneer:

- de vennootschap als inschrijvingsplichtige onderneming in de KBO is geregistreerd;
- de bestuurder(s) en de meerderheid van de overige werkende aandeelhouders in de 40 kwartalen vóór de oprichting maximaal 12 kwartalen onderworpen zijn geweest aan het Belgische sociaal statuut van de zelfstandigen.

De voorwaarden worden voor elk van de eerste drie jaren afzonderlijk beoordeeld.

Aansluitingsplicht van de bestuurder

Een bestuurder van een BV wordt beschouwd als zelfstandige en moet zich uiterlijk bij de start van de zelfstandige activiteit aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds.

De bestuurder betaalt per kwartaal sociale bijdragen. Deze worden berekend op basis van het netto belastbaar beroepsinkomen uit de zelfstandige activiteit en geven recht op sociale bescherming binnen het sociaal statuut van de zelfstandigen.

Bij starters worden aanvankelijk voorlopige bijdragen aangerekend. Zodra het definitieve beroepsinkomen gekend is, worden deze bijdragen geregulariseerd.

Hoofdberoep en bijberoep

Wie een zelfstandige activiteit in bijberoep uitoefent, kan bij een beperkt beroepsinkomen genieten van een gunstigere bijdrageregeling.

Wanneer geen of verminderde bijdragen verschuldigd zijn, worden via het zelfstandigenstatuut geen bijkomende sociale rechten opgebouwd. De sociale bescherming wordt dan in principe verzekerd via het hoofdberoep als werknemer of ambtenaar.

Vanaf het ogenblik dat bijdragen verschuldigd zijn zoals voor een zelfstandige in hoofdberoep, worden in principe ook dezelfde sociale rechten opgebouwd.

Startende zelfstandigen

Starters in hoofdberoep kunnen voor de eerste vier kwartalen van hun activiteit een vermindering van de voorlopige sociale bijdragen aanvragen.

Voorwaarde is dat zij in de vijf jaar vóór de start niet als zelfstandige in hoofdberoep waren aangesloten.

De definitieve sociale bijdragen worden later berekend op basis van het werkelijk verdiende beroepsinkomen.

Gepensioneerden

Wie een vervroegd pensioen ontvangt en daarnaast als zelfstandige actief blijft, moet rekening houden met wettelijke inkomensgrenzen.

Wie de wettelijke pensioenleeftijd heeft bereikt of een loopbaan van minstens 45 jaar kan aantonen, kan onbeperkt bijverdienen zonder vermindering van het pensioen.

Meer informatie over de berekening van sociale bijdragen, vrijstellingen en toepasselijke inkomensgrenzen kan worden verkregen bij het sociaal verzekeringsfonds of het RSVZ.

Activiteiten in meerdere EU-lidstaten

Wanneer een bestuurder werkzaamheden uitoefent in twee of meer EU-lidstaten, kan slechts de socialezekerheidswetgeving van één lidstaat van toepassing zijn.

Woont de bestuurder in een andere EU-lidstaat en oefent hij daar een substantieel deel van zijn zelfstandige activiteiten uit, dan blijft in principe de socialezekerheidswetgeving van zijn woonstaat van toepassing.

Bij de beoordeling of een substantieel deel van de activiteiten in de woonstaat wordt uitgeoefend, wordt onder meer rekening gehouden met de omzet, de arbeidstijd, en het beroepsinkomen.

Een aandeel van minstens 25% geldt daarbij als een belangrijke indicatie. Het is dus niet vereist dat elk van deze criteria afzonderlijk minstens 25% bedraagt; de situatie wordt in haar geheel beoordeeld.

Wordt geen substantieel deel van de activiteiten in de woonstaat uitgeoefend, dan wordt gekeken naar het centrum van de belangen van de zelfstandige activiteiten, rekening houdend met onder meer de vaste en duurzame plaats van waaruit de activiteiten worden uitgeoefend, de gebruikelijke aard en duur van de werkzaamheden en de intentie van de betrokkene.

Wanneer de socialezekerheidswetgeving van een andere EU-lidstaat van toepassing is, moet dit worden aangetoond met een A1-attest van de bevoegde buitenlandse instelling. In dat geval is in België geen aansluiting als zelfstandige vereist voor dezelfde activiteiten.